Ён атрофимизда кунда-кунора бўлиб ўтаётган воқеа-ҳодисалар бизни янада кўпроқ ўйлаб, фикрлашга ундайди. Ким қаерда хато қилди, унинг айби нима эди, энди нима бўлади каби саволларнинг эса жавоби йўқдек гўё…
Бугун биз тилга олмоқчи бўлган мавзу аёлларга нисбатан қилинаётган жисмоний ва жинсий зўравонликдир.
Аввал бир ҳикоя билан танишамиз.
- Ўз эримни пичоқлаган аёл сифатида судландим, – дея гап бошлади суҳбатдошимиз. – Ҳатто бу ҳақда газетада ҳам ёзиб чиқишди. Аслида мен ўз турмуш ўртоғини, яъники фарзандларимнинг отасини пичоқлайдиган аёл эмасман. Ўзбек оиласида, ўзбекона қадриятлар улуғланадиган оилада катта бўлганман. Бизга эркак киши ярим пир, унинг ҳатто кўзига тик қараш мумкин эмас, деб ўргатишган. Наҳотки мен шундай тарбия олиб, ўз эримни пичоқласам?
Турмуш қурганимга 15 йил бўлди. Турмуш ўртоғим менга шу ўтган йиллар давомида неча марталаб зулм ўтказганлигини, уриб, калтаклаганлигини айтсам катта бир китоб бўлади. Нима қилай? Ахир у икки нафар фарзандимнинг отаси.
Ўзим коллежни битирганман. Қўлимда тайинли ҳунарим йўқ. Вақтида билим олиб, бирор ҳунарни ўрганмаганимга ачинаман. Гапнинг рости, агар ўзим яхши пул топганимда, икки боламни боқиб, кийинтириб, уй -жой билан таъминлашга кўзим етганида эрим билан яшамасдим.
Ўша куни ҳам турмуш ўртоғим “ишдан келгунимча томорқадаги ловияни ўтоқ қилиб қўйгин”, деб кетганди. Кечгача уй юмушлари билан банд бўлиб ловияни тўлиқ ўтоқ қила олмадим. Болаларга овқат қилдим, уй йиғиштирдим, кир ювдим. Кечки овқатга уннаётган пайтимда эрим келиб қолди. Қўлимда пичоқ билан унинг ёнига чиқдим. У салом-аликсиз, “Нега мен айтган ишни қилмадинг?” деб ҳақоратлашни бошлади. Мен ловиянинг маълум қисмини ўтоқ қилганимни, уй юмушларидан ортмаганлигимни, эртага бу ишни тугатиб қўйишимни айтдим. Шунда у мени уриш учун ҳезланди. Ўзимни ҳимоя қиламан деб қўлимни у томон чўздим. Тасодифан пичоқ унинг қорнига кириб кетди. Шунда ҳам мени бир-икки марта савалашга улгурди. Дарров ота-онамга қўнғироқ қилдим. Қўшнимизнинг машинасида укам билан бирга онам кириб келди. Қайнсинглим қўшним эди. У ҳам етиб чиқди. Турмуш ўртоғим қайноғаси ва қайнонасини кўриши биланоқ уйнинг орқасига ўтиб кетди. Онам унга пичоқ кириб кетганлигини билмасди. Мени доимгидек, эринг жаҳлидан тушгунча уйда ўтириб турарсан, деб болаларим билан олиб кетди.
Икки соатлардан кейин уйимга мелиса кириб келди. У қўрқув ва ҳайратда турган онамга “Қизингиз эрини пичоқлаб қўйибди”, деб мени олиб кетди.
Кейин суд бўлди. Менга озодликни чеклаш жазоси қўлланилди. Собиқ турмуш ўртоғим билан уч ойдан сўнг ажрашдик. Болаларим ўзим билан қолди. Эрим суд жараёни тугаши биланоқ уйланиб олди.
Ҳозир болаларимни боқиш, уй-жой қилиш учун трикотаж цехида ишлаяпман. Куним ўтяпти. Аммо менга бир ўй тинчлик бермайди. Нима учун доим аёллар айбдор бўлаверади, нима учун биз ўз қадримизни билмаймиз? Аввал ўзимга ишончим йўқ, доимо турмуш ўртоғига суянадиган, унинг чизган чизиғидан чиқмайдиган аёл эдим. Энди бўлган ишлардан сўнг бир нарсани ўзим учун кашф қилдим. Шу ўтган йиллар давомида собиқ эримни фақат боқувчи, уй-жой билан таъминловчи инсон сифатида кўрибман. Балоғатга етаётган пайтимда ўз олдимга катта ниятларни қўйишим, олий маълумот олиш ёки бирор ҳунарни мукаммал ўрганиш ҳақида ўйлашим керак экан. Энди фарзандларимга, энг аввало одам ўз қадрига етиши кераклигини уқдиряпман.
Юқоридаги ҳикоя қаҳрамонининг қисмати бир эмас, бир нечта аёллар тақдирида бор. Бунинг ечими эса қизлар таълими билан боғлиқ.
Шарифа Мадраҳимова
“Бувайда кўзгуси” газетаси 2021 йил, 11-сон.
