Душанба, Апрель 20, 2026

Ижтимоий тармоқлар

Италиянинг собиқ бош вазири Силвио Берлускони вафот этди

Бош вазир, пудратчи, медиамагнат…

У Италиянинг энг бой одами ва Милан клуби президенти эди. Биз мамлакатнинг энг узоқ муддатли ҳукуматига раислик қилган Берлускони ҳикоясини тайёрладик.

Силвио Берлускони – уруш давридан ташқари Италияда энг узоқ вақт ҳокимиятда бўлган исм.

Бош вазир, пудратчи, медиамагнат, мамлакатнинг энг бой одами ва Милан клуби президенти…

Йиллар давомида у кўплаб унвонларга эга. У қамоққа ташланди, уларнинг муносабатлари Италия кун тартибидан тушмади.

Унинг ҳикояси 1936 йилда Миланда бошланган. Унинг отаси банкир, онаси уй бекаси эди. Болалигини фаол ўтказган Берлускони Милан университетида ҳуқуқ факултетида таҳсил олган. 1961 йилда “Рекламанинг ҳуқуқий жиҳатлари” мавзусидаги диссертацияни имтиёзли диплом билан тугатган. Унинг оммавий ахборот воситаларига бўлган қизиқиши ўша йилларда пайдо бўлган эди, лекин у соҳага қадам қўйишдан олдин бойлик сари йўл тутиши керак эди.

Меҳнат фаолиятини қурилишда бошлаган.

Берлускони ўз фаолиятини пудратчи сифатида бошлаган, бу уни Италиядаги энг бой одамга айлантиради. 1960-йилларнинг охирларида у Миланонинг шарқида 4000 та турар-жойдан иборат Милано Дуе лойиҳасини қурди. Кейинги йилларда қурилиш лойиҳалари давом эттирилди.

Берлускони Милан ғарбидаги Сеграте туманида қурилган турар-жойларга хизмат кўрсатиш учун 1973 йилда асос солган ТелеМилано кичик кабел телевидениеси компанияси билан медиа оламига кирди. ТелеМилано ҳам мамлакатнинг биринчи хусусий канали эди. 5 йил ичида у ўзининг медиа бизнесини кенгайтиради ва 1978 йилда ўзининг биринчи медиа гуруҳи – Фининвестни ташкил қилади.

1986 йилда у обрўсини оширадиган сармоя киритди ва Италиянинг дунёга машҳур “Милан” футбол клубини сотиб олди. 2004-йилгача президент бўлган “Милан” ўтган йиллар давомида ўз музейини кубоклар билан тўлдириб, дунёнинг энг машҳур футболчиларини ўз штабига қўшиб олди. Милан Берлусконига ҳамдардликни оширди, буни ҳаммага маълум қилди ва тан олди.

1993 йилда ўзининг медиа империясини эълон қилди.

Йиллар давомида Берлускони ҳам бизнесини, ҳам бойлигини оширишда давом этди. 1993 йилда у Медиасет компаниясига асос солди ва ўзининг медиа империясини эълон қилди.

Унинг орқасида турган шу куч туфайли у сиёсатга кириб кетди ва юлдузи бир вақтнинг ўзида порлади.

У 1994-йил январида ўзи асос солган Форза Италия партияси билан тезда Италия сиёсатида биринчи ўринга чиқди, Вакиллар Палатасига сайланди ва 1994-йилги Италиядаги умумий сайловлардан кейин коалиция ҳукуматини тузиб бош вазир бўлди.

Аммо Берлускони кабинети коалициядаги партиялар ўртасидаги ички келишмовчиликлар туфайли тўққиз ой ўтиб қулади.

У 1996 йилги Италиядаги умумий сайловда яна ўз номзодини қўйган, бироқ Романо Продига ютқазган. 2001 йил келганида у хоҳлаган нарсасига эришди.

Дунёнинг энг кучли одамлари рўйхатига кирди.

Сайловдан ғалаба қозониб Бош вазир бўлган Берлускони 2006 йилгача охирги 5 йил ичида иккита ҳукумат тузди. Унинг 2006 йилдаги мағлубияти 2008 йилда янги ғалабага эришди. У 2008 йил 8 майда Бош вазир сифатида яна бир бор қасамёд қилди.

У ҳозир шу қадар машҳур эдики, у журналнинг “Дунёнинг энг кучли одамлари 2019” рўйхатида 12-ўринни эгаллади.

Италия иқтисодиёти қарз инқирози билан боғлиқ молиявий муаммолар кучайиб бораётган Эвропада кураш олиб борди. Унинг бош вазирлик фаолияти 2011 йилда, парламентдаги шиддатли мунозаралар ва келишмовчиликлар туфайли Берлускони ҳукуматини озчиликка айлантирган пайтда якунланди.
У 2013-йил июн ойида қатнашган сайловда излаган нарсасини топа олмади. Сиёсатдаги мағлубиятдан кейин суд жараёнлари кузатилди.

2013 йилнинг 1 августида Берлускони солиққа оид фирибгарликда айбланган. Тўрт йиллик қамоқ жазоси уч йилга авф этилган ва икки йилга давлат лавозимида ишлаш тақиқланганлиги Олий Апелляция суди томонидан ўз кучида қолдирилди. У 70 ёшдан ошгани учун бевосита қамоқ жазосидан озод қилинган. У жазони ҳақ тўланмайдиган жамоат ишларида ўтаган. У 2019-йил январ ойида Италияда бўлиб ўтган Европарламент сайловларида номзод бўлган. Сайловда Форза Италия ўз тарихидаги энг ёмон натижага эришди, бироқ Берлускони парламентга энг кекса депутат сифатида қайтди.