Жисмоний имконияти чекланган, турли сабабларга кўра ногирон бўлиб қолган юртдошларимизнинг жамиятга қўшилиши учун керакли шароитларни яратиб бериш ҳамда уларни рағбатлантириб бориш давлатимизнинг ижтимоий соҳада олиб бораётган сиёсатининг асосий йўналишларидан биридир. Бу борада республикамизда бир қатор қонунлар, фармонлар ва бошқа норматив ҳужжатлар ишлаб чиқилган бўлиб, улар аҳолининг ҳимояга муҳтож қатламини ижтимоий ҳимоялашнинг ҳуқуқий асоси бўлиб хизмат қилиб келмоқда.
Ногиронлиги бўлган шахсларнинг турмуш даражаси ва сифатини янада яхшилаш, уларга тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини рўёбга чиқаришга кўмаклашиш борасида туманимизда ҳам бир қатор ишлар амалга оширилиб келмоқда. Уларга ногиронлик нафақаларини ўз вақтида тайинлаш, моддий ёрдам бериш, ногиронлик аравачалари билан таъминлаш мутасадди раҳбарлар (ҳоким) томонидан назоратга олинган.
- Бувайда туманида тўрт мингдан ортиқ имконияти чекланган фуқаролар бор. Шулардан икки минг уч юз нафарини аёл-қизлар ташкил этади, – дейди туман ҳокимининг ўринбосари, Оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи Коммунахон Мирсаидова. – Булардан, 789 нафари 18 ёшгача бўлган, 488 таси 18 ёшдан катталар сифатида рўйхатга олинган. 1033 таси умумий касаллик билан ногирон, 1277 нафари болаликдан ногирон ҳисобланади.
Биз маҳалла фаол аёлларидан ногиронлиги бўлган, бироқ давлат таъминотини кутмай, қўлидан келганича ҳаракат қилиб, ҳунар ўрганган, тадбиркорлик билан шуғулланиб, ўзини ўзи банд қилган аёллар манзилларини олдик. Пишағар қишлоғининг чекка бир хонадонида мана шундай ҳаракатчан, ҳаёт тўсиқларини енгиб ўтишда ўзида куч топа олган иродали аёл – Фотимахон Шарипова яшайди. (Суратини беришни истамади). У гўдаклигида қизамиқ билан оғриган. Тақдирданми бўлиб, дардни енгиш гўдакка оғир келган ва касаллик асорати танада ўз изини қолдирган. Фотимахон чап қўли ва чап оёғини эркин ишлата олмайди.
- Аслида соғлом дунёга келганмиз. Аммо бир ёшга етмасимиздан эгизагим иккимиз бир вақтда қаттиқ касал бўлиб қолган эканмиз. Онам иккита чақалоққа баробар қарашга қийналганми, хуллас, менда бу дард оғирроқ кечган ва қизамиқ асорати қолган. Чап қўл ва чап оёғим тортишиб туради. Касаллигим тарихи ҳақида онамдан кўп сўрамаганман. Унинг юрагини тирнагим, ярасини янгилагим келмайди. Чунки, ёшим улғайгани сари унга нақадар қийин бўлганини ҳис қила боряпман, – дейди Фотимахон.
Мактабни тамомлаши билан нони бут бўлсин, бировга муҳтож бўлмасин, ўксимасин деган ниятда Фотимахонни онаси пазандалик курсига ўқитади. Ўзи ҳам рўзғор тебратиш учун тинимсиз меҳнат қиладиган турмуш ўртоғининг ёнига кириб пошшахона тикиб сотадиган онаизор қизининг келажи учун тўғри тадбирни қўллаган эди. Ҳозирда Фотимахон тумандаги энг қўли ширин пазанда. У аввалига турли хил мазали торт ва ширинликлар пишириб дўконларга тарқатган. Бора-бора тажрибаси ҳам ортди, танишлари ҳам кўпайди. Янги ҳовлига кўчиб ўтган кунлари турмуш ўртоғи теракларини сотиб, катта печ ва хамир қориш ускунасини сотиб олиб берди. Энди харидорлар ширинликларни интернет орқали буюртма қиладилар ва ўзлари келиб олиб кетадилар. Бундан ташқари пазандаликка қизиқувчи қизларга, келинларга алоҳида тўгарак ҳам очган. Унинг телеграм ижтимоий тармоғида бизнес канали ва ўзига яраша обуначилари бор.
- Агар мен каби ҳаётда ўз ўрнини топишни истайдиган, пазандаликка қизиқадиган қиз-жувонлар бўлса, бу ҳунар сирларини уларга бепул ўргатаман. Чунки инсондан фақат яхшилик қолади, – дейди кўнгли очиқ Фотимахон.
Озод МФЙда яшовчи Мавжудахон Шукурова эса қўли гул чевар. Исталган дизайндаги либосни бекаму-кўст қилиб тикиб бера олади. Унинг бир нечта замонавий тикув машиналари бор. Машиналарни давлат кўмагисиз, ўз даромади эвазига сотиб олганини айтди.
- Иккинчи синфда ўқиб юрган пайтларим ўртоқларим билан юриб кетаётган тракторга осилганмиз. Шўх эдик. Билмаганмиз-да оқибатини. Улар бирин-кетин тушиб қолган. Мен бўлсам тушолмаганман. Шунда трактор тезлигини оширган. Мен қўрқиб кетиб, сакраб юборганимда бир катта тошга йиқилганман. Шу, кўриб турганингиздек бир умрга оёғим ногирон бўлиб қолган. Ота-онам пойтахтгача олиб бориб, шифокорларга кўрсатишган. Даволаниш сабаб ўқишдан ҳам қолиб кетдим. Лекин ҳаёт тўхтаб қолмас экан. Қўлимдан келгани тикувчилик бўлди. Шу ҳунар ортидан, мана, Оллоҳга шукур, ризқимни топиб, бошқаларга оғирлигимни туширмасликка ҳаракат қиляпман, – дейди Мавжудахон.
Бир эмас, бир нечта қизга ўз ҳунарини ўргатаётган Мавжудаҳоннинг ҳаёти кўпчиликка ибрат бўлгуси.
Мавжудахондаги сабр-бардош, ирода, ширинсўзлик, меҳнаткашлик хислатларини Элобод маҳалласида яшовчи Назокатхон Мазохидовада ҳам кўрдик. У ҳам 2-гуруҳ ногирони. Аммо тажрибали тикувчи. Маҳалла аёлларининг либослари назокатхон қўлида тикилади. Буюртмалардан ҳеч бўшамайдиган Назокатхоннинг кўнгли доим шукроналик, эзгу фикрлар билан тўла. У ҳеч қачон тақдиридан нолимаган. Қалбидаги пок ниятлар юз-кўзидан сезилиб туради. Бу каби сабрли, меҳнаткаш аёллар тақдири ва уларнинг турмуш тарзи неча-неча адашган, нафсининг истагига бош эгиб, қинғир йўлга кирган аёлларга ибратдир.
Туманимизада бундай ибратли ҳаёт кечираётган хотин-қизларни кўплаб санашимиз мумкин. Масалан, Бегобод МФЙ, “Тўрам дада” кўчасида истиқомат қилувчи Озодахон Тожиева 2-гуруҳ ногирони бўлишига қарамай, Қўқон давлат педагогика институтининг тасвирий санъат йўналишида ўқиб, 31-умумий ўрта таълим мактабида ишлайди. Бунга қўшимча равишда тикувчилик ҳам қилади.
Ойим қишлоқ МФЙда яшовчи яна бир матонатли аёл ҳайдовчилик билан шуғулланади. Имкон топсак, газетамизнинг келгуси сонларида улар ҳақида ҳам батафсил баён этамиз. Агар сизнинг ҳам шундай танишларингиз бўлса, бизга маълумот юборинг. Эзгуликни улашиш, яхшилар ҳақида хабар бериш фақат яхшиликка хизмат қилади.
